Bu yazımızda breadboard, pertinaks kullanımı ve baskı devre yapımına dair bilgiler vereceğiz.
Breadboard'un Kullanımı
Şekilde görüldüğü üzere breadboard harflerden (a,b,c,d,e,f,g,h,i,j) oluşan satırlara ve rakamlardan oluşan sütunlara ayrılmıştır. Şekilde görülen dikey, siyah çizgiler 5'li olarak kendi aralarında iletimdedir. Yani a1,b1,c1,d1,e1 aynı hat üzerinde bulunmaktadır. Keza a2,b2,c2,d2,e2 kendi içinde iletimdedir ve bu şekilde gitmektedir. En dış kısımlarda bulunan mavi ve kırmızı çizgilerle gösterilen delikler ise çizgi boyunca kendi aralarında iletimdedir. Yani üst kısımda kırmızı ok boyunca 5 li gruplar halinde bulunan delikler birbiriyle bağlantılıdır. Aynı şekilde mavi ok boyunca yer alan delikler de biribiriyle bağlantılıdır. Altta bulunan mavi ve kırmızı çizgilerin üsttekilerle bir bağlantısı bulunmamaktadır. Bu bilgiler ışığında devreleri breadboard üzerine uygun olacak şekilde kurabilirsiniz.
Pertinaks Kullanımı
Delikli pertinaks delik bakır dairelerden oluşmaktadır. Kullanılacak elemanın bacakları bu deliklerden geçirilir ve devre şemasına uygun biçimde birbirine bağlanması gereken elemanlar tel ve lehim aracılığıyla birleştirilir.
Baskı Devrenin Yapılışı
Baskı devre için gerekli alet ve malzemeler
- Mini el matkabı
- Havya
- Lehim
- Ütü
- Uygun boyutlarda bakır plaket
- Perhidrol
- Tuz ruhu
- Asetat kağıdı
Öncelikle yapacağınız devrenin baskı devre halinin(elemansız olanın) aynı boyutlarda bir lazer yazıcıdan asetat kağıdı üzerine çıktısını alın. Eğer lazer yazıcı bulunmuyorsa herhangi bir yazıcıdan A4 kağıdına çıktı alıp daha sonra bu çıktının asetat kağıdı üzerine fotokopisini çektirebilirsiniz. Ancak lazer yazıcı daha iyi sonuç verecektir. Çıktıyı aldıktan sonra asetat kağıdındaki fazlalıkları bir makas yardımıyla kesiniz. Bu işlemden sonra sıra geldi asetat üzerindeki şekli bakır plaketin üzerine aktarmaya. Bu iş için öncelikle plakanın üzeri parmak izi, kir kalmayacak şekilde güzelce sünger ve deterjan yardımıyla temizlenmelidir. Bu işlem şeklin plakanın üzerine düzgünce aktarılabilmesi açısından önemlidir.
Temizlik işinden sonra asetat kağıdını, toner kısmı plakanın bakır kısmına gelecek şekilde plakanın üzerine kapatalım. Asetat kağıdını ütülerken kaymaması için erimeyecek bir bantla(elektrik bandı olabilir) kenarlarından plakaya yapıştırın. Daha sonra ütünüzün ayarını yünlü/pamuklu ve buharsız konumuna getirip kızması için bekleyin. Ütü kızdıktan sonra asetat kağıdının üzerine ince bir bez örterek plakayı bastırarak ütülemeye başlayın. Bu işlemi 3-5 dakika plakanın her tarafına uygulayın daha sonra asetat kağıdını bir kenarından hafifçe kaldırarak plakanın üzerine yolların çıkıp çıkmadığına bakınız, eğer çıkmayan yerler varsa bir müddet daha bu kısımları ütüleyiniz. Yalnız bu işlemin çok uzamaması lazım, aksi takdirde yollar plakanın üzerinde dağılmaya başlar. Bu işlem de bittikten sonra devrenin soğumasını bekleyelim, buzdolabına koyup hızlı biçimde soğumasını sağlarsanız daha iyi sonuç alabilirsiniz.
Soğuma işleminden sonra asetadı bakır levha üzerinden yavaşça kaldırınız, eğer tam çıkmayan yollar varsa ince uçlu baskı devre kalemiyle bu yolları birleştirip bütün yolların tam olduğundan emin olun. Bütün bu işlemler sırasında levhanın bakır kısmına dokunmamaya çalışınız. Eğer bakırın üzerinde parmak izi veya kir olursa bu kısımlar devreyi asidin içine attığımızda tam olarak erimeyecek veya geç eriyecektir. Bu yüzden bakır yüzeyin olabildiğince temiz olması lazımdır.
Sıra geldi bakırı eritme işlemine. Bir plastik kabın içerisine 1 perhidrol, 3 tuz ruhu oranında bir karışım hazırlayınız. Bu işlemde asitle uğraştığımız için eldiven giymeniz tavsiye edilir, eğer çıplak elle bu işlemi yapıyorsanız aside temas etmeyiniz ve mümkünse bu işlemleri açık ortamda yapınız. Karışımı hazırladıktan sonra plakayı asidin içine yavaşça bırakınız. Erime işlemini hızlandırmak için kabı yavaşça sallayabilirsiniz. Yolların dışındaki bakır kısım tam olarak eridikten sonra levhayı asit içinden çıkarınız ve çeşme altına tutarak asidin levha yüzeyinden gitmesini sağlayınız. Yolların üzerindeki toner izini kaldırabilmek için bir süngerin yeşil kısmını bir miktar deterjanla birlikte plakanın üzerine bastırarak sürünüz.
Toner izlerini de ortadan kaldırdıktan sonra plakayı bir maket bıçağı aracılığıyla uygun boyutlarda kesebilirsiniz. Levhayı kolay bir şekilde kesebilmek için cetvel yardımıyla maket bıçağıyla kesmek istediğiniz yerden çizikler oluşturun ve bu çiziklerin üzerinden geçerek çiziği iyice derinleştirin aynı işlemi devrenin ters tarafı için de gerçekleştirin, ancak diğer çizgiyle aynı hizada olmasına dikkat edin. Plaka kolay ve düzgünce kırılabilir duruma geldikten sonra bir pense veya kargaburnu yardımıyla devreyi çizdiğiniz yerden dikkatlice kırınız, daha sonra isterseniz bir eyeyle kartın kenarlarını düzeltebilirsiniz. Şunu söylemem gerekir ki bu işlemler biraz güç gerektirmekte ve uğraştırmaktadır.
Devreyi uygun boyutlarda kestikten sonra sıra geldi devredeki delikleri açmaya, bu işlem için bir mini el matkabı kullanmanız gerekmektedir ve plakanın üzerindeki bakır yolları kaldırmamak için deliğin boyutuna uygun bir matkap ucu kullanınız. En son olarak da devrenin baskı devre haline(elemanlı durum) bakarak elemanları devre üzerine lehimleyiniz. Ancak PIC, L293D, 74HC14 gibi entegreleri devreye lehimlemeyeniz, çünkü lehimleme sırasında bu entegreleri yakabilirsiniz, onun yerine bu entegreler için uygun olan dip soketleri devreye lehimleyip daha sonra da entegreleri soketlere çentik kısımları üst üste gelecek şekilde takınız.
|